Γάζα – μαθήματα ζωής. Το ψυχολογικό κόστος και το ψυχικό σθένος του πληθυσμού

Η Παλαιστίνια ψυχολόγος Rana Nashashibi από το Παλαιστινιακό Συμβουλευτικό Κέντρο και ο Νορβηγός γιατρός Mads Gilbert, που βρίσκεται για τέταρτη φορά εν μέσω επίθεσης στη Γάζα, μιλούν για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ψυχική υγεία των πολιτών εν μέσω της εξελισσόμενης στρατιωτικής επίθεσης και της επταετούς πολιορκίας, αλλά και για τις αντιστάσεις και την αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα των κατοίκων του αποκλεισμένου θύλακα και ευρύτερα της Παλαιστίνης.

(μετάφραση: Γεωργία Μυλωνάκη, αναρτημένο στο fb στις 21 Ιουλίου 2014)

Του/της Charlie Hoyle

Η εν εξελίξει στρατιωτική επίθεση του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας επιδεινώνει μία κρίση ψυχικής υγείας στον πολιορκημένο θύλακα καθώς οι κάτοικοι της Γάζας παλεύουν να διατηρήσουν μηχανισμούς προσαρμογής υπό τον διαρκή φόβο του θανάτου.

Πέρα από τον τεράστιο φόρο αίματος, 1,8 εκατομμύρια κάτοικοι της Γάζας ζουν σε ένα καθεστώς μόνιμης αγωνίας καθώς οι οικογένειες είναι ανίκανες να βρουν καταφύγιο από τις αεροπορικές επιθέσεις, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και τους ναυτικούς βομβαρδισμούς στον πυκνοκατοικημένο θύλακα.

Η Rana Nashashibi, ψυχολόγος από το Παλαιστινιακό Συμβουλευτικό Κέντρο, δήλωσε στο Maanότι το να μην γνωρίζεις πότε, ή με ποιο τρόπο, μπορεί να πεθάνεις εν μέσω ενός εκτεταμένου μακελειού, έχει μια σκόπιμη συνέπεια αποδυνάμωσης για τους κατοίκους της Γάζας, αποτελεί μέρος του ψυχολογικού πολέμου που χρησιμοποιεί το Ισραήλ για να αποδυναμώσει τον πληθυσμό.

«Συμβαίνει πάντα, παράλληλα με τις συμβατικές πολεμικές επιχειρήσεις των στρατιωτικών δυνάμεων, να εξαπολύεται και ψυχολογικός πόλεμος εναντίον των ανθρώπων. Ο κύριος στόχος είναι να κάνουν τους ανθρώπους να αισθανθούν αβοήθητοι και εξουθενωμένοι, είναι ένας τρόπος να τους πουν: ‘Εμείς είμαστε ισχυροί και σας το κάνουμε αυτό’».

Ο ισραηλινός αποκλεισμός της Γάζας, που επιβλήθηκε το 2007, έχει εξαντλήσει τους πόρους και την ενέργεια των κατοίκων της Γάζας για την αντιμετώπιση των σοβαρών προκλήσεων των στρατιωτικών επιθέσεων, προσθέτει.

«Η κατάσταση του απλώς να επιβιώνεις και να βρίσκεις την ικανότητα να αντιμετωπίζεις τις καθημερινές προκλήσεις κουράζει τους ανθρώπους».

Οι ενήλικες και τα παιδιά στη Λωρίδα της Γάζας υποφέρουν από υψηλά επίπεδα ψυχολογικών τραυμάτων τα οποία αναπόφευκτα παρουσιάζουν έξαρση κατά τις περιόδους εντατικών βίαιων συγκρούσεων, λένε οι επαγγελματίες της υγείας.

Μετά τον πόλεμο του Ισραήλ στη Γάζα τον Νοέμβριο του 2012, τα περιστατικά ψυχολογικών τραυμάτων και οι μετατραυματικές αγχώδεις διαταραχές αυξήθηκαν κατά 100%, σύμφωνα με τηνUNRWA (υπηρεσία του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες).

Η UNICEF ανακοίνωσε τα ευρύματά της μετά τη σύγκρουση, τα οποία έδειξαν 91% αύξηση του ποσοστού διαταραχών ύπνου μεταξύ των παιδιών, με το 85% των ενηλίκων να αναφέρουν απώλεια της όρεξης.

Υπήρξε επίσης αξιοσημείωτη αύξηση στα περιστατικά αποβολών μεταξύ των εγγύων γυναικών, σύμφωνα με την UNRWA.

Οι διαταραχές ύπνου, το βρέξιμο του κρεβατιού, το άγχος και τα ψυχοσωματικά συμπτώματα όπως τα καρδιακά προβλήματα, η υψηλή πίεση και ακόμη και ο καρκίνος, είναι αποτέλεσμα μιας ζωής υπό συνεχή φόβο, λέει η Nashashibi.

Η ικανότητα των ανθρώπων να λειτουργούν στο χώρο εργασίας επίσης διαταράσσεται και το σοβαρό άγχος προκαλεί στα παιδιά κενά στη συγκέντρωση, που παρακωλύουν τη συναισθηματική και διανοητική τους ικανότητα.

«Όταν εξαπολύεις πυραύλους σε κάποιον ενώ κοιμάται, είναι ένας τρόπος να του πεις ‘δεν μπορείς να τρέξεις’. Ακόμα κι αν θέλεις να τρέξεις, πού μπορείς να πας; Η Γάζα είναι μία μεγάλη φυλακή».

«Το Ισραήλ έχει στόχο να κάνει τους ανθρώπους να νιώθουν αβοήθητοι, ελπίζουν ότι οι άνθρωποι δεν θα προχωρήσουν σε ένα ανώτερο επίπεδο λειτουργικότητας. Για να μπορέσεις να αισθανθείς ότι μπορείς να ολοκληρώσεις τα όνειρά σου, πρέπει να αισθάνεσαι ασφαλής και προστατευμένος, εάν δεν το νιώθεις αυτό αισθάνεσαι ότι δεν έχεις μέλλον».

‘Οι κάτοικοι της Γάζας δείχνουν τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος’

Περίπου το 10% των κατοίκων της Γάζας θα έχουν κλινικά συμπτώματα και τα παιδιά συνήθως υποφέρουν από το βρέξιμο του κρεβατιού και από σοβαρό άγχος για τρεις με έξι μήνες μετά τις ισραηλινές επιθέσεις, λέει από τη Γάζα ο Νορβηγός γιατρός Mads Gilbert στο Maan, με τα περισσότερα παιδιά να έχουν γίνει μάρτυρες θανατηφόρων περιστατικών και τραυματισμών κατά τη νεαρή τους ηλικία.

«Υπάρχει ένας πολύ απλός τρόπος να σταματήσουν τα παιδιά να βιώνουν τραυματικές εμπειρίες, απλώς να σταματήσουν οι βομβαρδισμοί. Υπάρχει ένας πολύ απλός τρόπος να ανακουφιστεί η ψυχική υγεία, να τερματιστεί ο αποκλεισμός» λέει ο Γκίλμπερτ.

Παρά το τεράστιο ψυχολογικό βάρος της ζωής σε μία εμπόλεμη ζώνη, ο Δρ. Γκίλμπερτ λέει ότι η οικογενειακή δομή της παλαιστινιακής κοινωνίας, η αίσθηση της κοινότητας και η θρησκεία, είναι εργαλεία που χρησιμοποιούν οι κάτοικοι της Γάζας για να αναπτύξουν μια αξιοσημείωτη αίσθηση ανθεκτικότητας απέναντι στις διαρκείς κακουχίες.

«Ήμουν εδώ το 2006, το 2008 και το 2012 και κάθε φορά βιώνω την ίδια εμπειρία. Η  αίσθηση που σου εντυπώνεται περισσότερο από κάθε τι άλλο είναι αυτή η ικανότητα του ανταπεξέρχεσθαι, ότι δεν καταρρέουν από την πίεση, ότι λυγίζουν αλλά δεν αλλοιώνονται, ότι ανακτούν την ανθρώπινη υπόστασή τους».

Παρά τις ιατρικές αναγκαιότητες για την φροντίδα των σωματικά και ψυχικά τραυματισμένων στη Γάζα, ο Γκίλμπερτ είναι αμετάπειστος ότι μόνο μία πολιτική λύση βασισμένη στη δικαιοσύνη και ο τερματισμός του συστήματος διακρίσεων του Ισραήλ μπορεί να φέρει ανακούφιση στον πολιορκημένο πληθυσμό.

«Το ανώμαλο μετατρέπεται σε φυσιολογικό στη Γάζα ύστερα από εφτά χρόνια πολιορκίας, υπό την οποία κανένας δεν θα έπρεπε να εξαναγκάζεται να ζει. Ο κόσμος πρέπει να καταλάβει ότι ο λαός της Γάζας είναι όπως κάθε άλλος λαός, θέλουν να ζουν ειρηνικά και να απολαμβάνουναξιοπρέπεια και δικαιοσύνη».

Οι τεράστιες στρατιωτικές ανισότητες δίνουν στο Ισραήλ αυτομάτως ένα προβάδισμα με όρους ισχύος, αλλά ο Γκίλμπερτ λέει ότι το Ισραήλ βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα λαό που δεν πρόκειται να υποχωρήσει.

«Βομβαρδίστε τους όσο θέλετε, οι άνθρωποι ποτέ δεν θα παραδοθούν. Οι κάτοικοι της Γάζας δείχνουν τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος μέσα σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Δεν συμπεριφέρονται σαν ζώα, όπως τους αντιμετωπίζει το Ισραήλ».

Η Nashashibi συμφωνεί ότι το επίπεδο ανθεκτικότητας που δείχνουν οι κάτοικοι της Γάζας, όντας αντιμέτωποι με τέτοιες θηριωδίες, είναι αξιοσημείωτο.

Το αίσθημα κινήτρου μεταξύ των συναδέλφων της στη Γάζα είναι πιο υψηλό απ’ ότι στη Δυτική Όχθη και στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, λέει, αποτελεί μία μαρτυρία του πόσο οι κάτοικοι της Γάζας «αγαπούν τη ζωή και θέλουν να προκόψουν».

«Εμείς ως Παλαιστίνιοι, και όχι μόνο οι κάτοικοι της Γάζας, δεν έχουμε άλλη επιλογή παρά να αντισταθούμε, επειδή για την ισορροπία της ψυχικής μας υγείας η μόνη μας επιλογή είναι να αντισταθούμε. Το κίνητρό μας, η επιθυμία μας να αντισταθούμε, είναι αυτό που μας κάνει να προχωράμε και νομίζω ότι αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό».

‘Η αξία της ζωής’

Παρά τον συντριπτικό ανθρώπινο φόρο τιμής στη Γάζα, τα ισραηλινά ΜΜΕ και οι εκπρόσωποι του στρατού έχουν εν πολλοίς επιλέξει να αγνοούν τις επιπτώσεις της ευρείας κλίμακας στρατιωτικής επιχείρησης στους πολίτες, αναφερόμενοι σε αυτούς με όρους συνεργών στις στρατιωτικές τακτικές της Χαμάς, ή απλώς ως θύματα που βρίσκονταν στον λάθος τόπο τη λάθος στιγμή.

Οι εικόνες στο διαδίκτυο με Ισραηλινούς πολίτες στο Σντερότ να τρώνε ποπ-κόρν ενώ επευφημούν τις βόμβες που προσγειώνονται στη Γάζα ενισχύουν την αίσθηση ότι οι ζωές των κατοίκων της Γάζας αξίζουν απλώς λιγότερο από εκείνες των Ισραηλινών.

«Για μια στιγμή ας καθήσουμε μπροστά στον καθρέφτη και ας αναρωτηθούμε τι θα γινόταν αν, Θεός φυλάξει, 18 μέλη μίας ισραηλινής οικογένειας σκοτώνονταν σε μια παλαιστινιακή επίθεση. Ή τι θα γινόταν αν πέθαιναν100 Ισραηλινοί» προτείνει ο Γκίλμπερτ.

«Σε αυτό το απλό ερώτημα βρίσκεται το πρόβλημα που τόσο καλά γνωρίζουν οι Παλαιστίνιοι, στην αποτίμηση της αξίας της ζωής τους».

Η Nashashibi συμφωνεί ότι το επίπεδο της βίας που χρησιμοποιεί το Ισραήλ και η υποστήριξή του από ορισμένα τμήματα του πληθυσμού, είναι μία τάση για την οποία θα έπρεπε να ανησυχεί η κοινωνία του.

«Ως ψυχολόγος θέλω να πω ότι το Ισραήλ θα πρέπει να φοβάται πάρα πολύ για τον τρόπο με τον οποίο τέτοιες ενέργειες επιδρούν στην κοινότητά του, επειδή είναι έμπλεες μίσους. Αυτοί οι γεμάτοι μίσος στρατιώτες δεν θα μισήσουν μόνο τους Παλαιστίνιους, αλλά θα βλάψουν και τις δικές τους ζωές. Αν η ισραηλινή κοινότητα δεν κάνει τίποτα για να τους βοηθήσει, θα υποφέρει από όλο αυτό το μίσος που σωρεύεται στην κοινωνία της».

Πηγή: maannews.net

Advertisements

Hit the box !

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s